BAŞARAN ZÜCCACİYE GENÇLİK VE SPOR KULÜBÜ DERNEGİ                                                                          Dil Seçimi:

 

.

 


Saz Kursu

 

 

Programın Amacı

 

Kendi dallarında uzman öğretim görevlileri eşliğinde öğrencilere doğru bir bağlama eğitimi vermenin yanı sıra, Geleneksel Türk Halk çalgısı olan bağlamanın iyi bir icrası için gerekli olan temel bilgilerin verilmesi ve öğrencilere benimsetilmesi, müziksel işitme ve ritm duygusunu güçlendirmek, ulusal ve evrensel müziğin seçkin örneklerini tanıtarak müziği sevdirmek, müzik kültürünü oluşturmak, ayrıca başarılı olan öğrencileri mesleğe yönelterek, onların gelişmelerini sağlamak, eksiklerini gidermek isteyen sanatçılara yardımcı olmaktır.

Programın İçeriği

- Türk Halk Müziği Tarihi (Ayaklar, formlar, bağlama edebiyatı)

- Bağlama Çalım Teknikleri (Gamlar, arpejler, vuruşlar vb.)

- Repertuvar Grup Çalışması

- Temel Müzik Teorisi, Solfej

- Müzikal Çalışması

Haftalık Ders Saatleri

Bağlama eğitimlerimiz iki şekilde yapılmaktadır.

- Birebir özel ders : 45 dakika birebir bağlama dersi, 1 saat Türk Halk Müziği solfej ve repertuar dersi olmak üzere haftada toplam 1 saat 45 dakikadır.

- Grup dersi : Eğitimimiz toplam 6 kişilik sınıflarda haftada iki saat olarak uygulanmaktadır. İlk dört hafta sadece solfej dersi, daha sonra bağlama ile birlikte repertuar ve solfej çalışmalarına devam edilmektedir. Program 6 ay süren kurlar halindedir

saz Nedir

saz, çalgı aletlerine verilen genel isimdir. Saz, halk müziğinde bağlama, cura, tar vb. çalgıların genel ismi. Saz Türk halk müziğinde kullanılan, gövdesi ağaçtan oyularak yapılmış, telli, uzun saplı çalgı aleti. Saz, takımı birden fazla çalgının bulunduğu takım. Saz çalgılı eğlence yeri. iki çeşidi var, uzun saplı saz denir ve kısa saplı bağlama denir

Saz genellikle kestane ve dut ağacından yekpare oyularak yapılır. Bu oyuk kısmın üzeri çam ağacından bir kapakla kapatılır. Sap kısmı ekleme olup gürgen ağacındandır. Sap ve sazın yanları ceviz, sedef v.b. süslemelidir. Altı, sekiz, on iki telli olabilir. Tezene denilen kiraz kabuğundan yapılma bir mızrapla tellere vurulmak sureti ile çalınır. En küçüğüne cura, orta boy olanına bağlama, üçer üçer dizilmiş on iki telli olanına da meydan sazı denir. Meydan sazına çöğür veya aşık sazı da denir

Kullanılan tekniğe göre mızrap veya parmaklar ile çalınır. Parmaklarla çalma tekniğine şelpe ve dövme denir. Genellikle altta iki çelik ile bir sırma bam, ortada iki çelik ve üstte bir çelik ile bir sırma bam teli olmak üzere toplam 7 tellidir.

SAZ özellikleri nasıl olmalıdır.

1. Sizin vücut yapınıza uygun olmalıdır

2.Burgular kolay çevrilebilir ve sıkılığının iyi olası gerekir.Burguların tahtadan yapılması önemlidir.

3.Eşikler iyi ayarlanmış olmalıdır.

4.Perde bağları sıkı olmalıdır.

5.Bağlama sapı çok kalın olmamalıdır.

6.Tezenenin ne çok kalın ne de çok yumuşak olması önerilir.

Tutuşlar

1.Vücut yapınıza uygun bir sandalyeye oturunuz.

2.Sağ kolunuzu bağlamanın gövdesine bastırarak sağ eliniz tellere yaklaştırınız.Önemli bir nokta ise sol elinizi bağlamanın sapından çektiğiniz zaman bağlamanın dengesinin bozulmaması gerekir.Zira bağlamayı dengede tutan sağ elimizdir.

3.Bağlamanın sapı vücudumuza göre biraz çapraz durmalıdır.

SAZ da Perde Ayarı

A = Eşik ile Re perdesinin boyu

B = Perde yada sap boyu

C = Tekne boyu

D = Eşik mesafesi ( Teknenin 1/5'i )

E = Alt eşik ile üst eşik arası ( Tel boyu )

Tekne boyuna göre sap ölçüsü ne olmalıdır?


A / 0.6 = B ( Uzun sap için )

A / 0.8 = B ( Kısa sap için )

C / 5 = D ( Alt eşiğin konulacağı mesafe )

Örnek :

40 cm teknemiz olsun. Bu tekneye takılacak ( uzun ) sap boyunu hesap edelim.


Formülümüz şu : A / 0.6


Önce "A" yı bulmalıyız. Bunun için önce "D" yi bulup tekne boyu olan 40 cm den çıkaralım. "D" tekne boyunun 1/5 i olduğuna göre ,40 cm'yi 5'e bölelim. Sonra tekne boyundan çıkarttığımızda "A" yı bulmuş oluruz.


40 / 5 = 8 cm ( Eşik mesafesi )


40 - 8 = 32 cm ( Eşik ile re perdesi arası )


32 / 0.6 = 53.33 cm ( Takılacak sap boyu )


40 cm'lik bir tekneye takılacak sap boyunu bulmuş olduk. Bu hesap pratikte tekne boyuna 12 - 13 cm ilave edilerek te bulunabilir.


Kısa sap için de A / 0.8 formülü kullanılarak sap boyu bulunur. Çıkacak sonucun tekne boyu ile aynı olduğunu göreceksiniz. Yani 40 cm lik bir tekneye 40 cm sap takılır.


Perde ayarı nasıl yapılır?


Yukarıda anlattıklarım imal aşamasında bağlamanın standartlara uygun olarak üretilmesine yarayacak bilgilerdi. Ancak, üretilmiş bağlamaların , ne yazık ki çoğu göz kararı imal edildiğinden perde ayarının ölçülerini elimizde bulunan bağlamaları dikkate alarak veriyorum. Şimdi ,perde ayarının hesap makinesi yardımı ile nasıl yapılacağına bakalım.

B * 0.6 = A ( uzun sap )

B *0.8 = A ( kısa sap ) sabit sayı

0.9438747



0.9438747 ( sayısını yazdıktan sonra ,hesap makinesinde 2 kez * tuşuna basın ) sayısı ile tel boyu ( E ) mesafesi çarpılır. Çıkan rakam bize "si bemol" perdesinin yerini verdi. Bundan sonra sürekli ( = ) eşittir tuşuna basılır. Her basılışta çıkan rakam, bize sırası ile perde yerlerinin ölçüsünü verecektir. Yani sırası ile şu perdelerin yerlerini bulmuş olacağız :

si bemol ,si , do , do diyez , re , mi bemol , mi , fa , fa diyez , sol , la bemol , la , si bemol , si , do , do diyez ,re.


Bulduğumuz perde yerleri ana sesler ve yarım seslerin yerleridir. Koma seslerin yerlerini yarım sesleri 2 ye bölerek ( yani iki perdenin tam ortasına bir perde bağlayarak ) buluruz. Unutmamamız gereken basit bir nokta da metreyi kullanırken yukarıdaki resimde çizdiğim gibi , teknede tellerin bağlandığı noktadan itibaren metreyi kullanmalıyız..